In Vlaanderen wordt het VIVA-belastingstelsel al decennialang gebruikt om bedrijven te stimuleren en te belasten op basis van hun economische activiteiten. Dit systeem, geïntroduceerd in 1999, is een van de meest geavanceerde en transparante belastingmodellen van Europa. Het werkt door bedrijven niet op hun gewone winst, maar op hun economische activiteit, zoals verkoop, productie en investeringen. Dit zorgt voor een eerlijker belastingdruk en een grotere stimulans voor innovatie en groei.
De impact van VIVA is niet alleen economisch, maar heeft ook een duidelijke invloed op de sociale structuur van Vlaanderen. Volgens cijfers van het Vlaams Statistisch Agentschap (VSTAT) bedroeg de totale VIVA-belasting in 2022 ongeveer 3,2 miljard euro, wat ongeveer 10 procent van het totale belastinginkomen van de Vlaamse overheid uitmaakte. Dit systeem heeft ook een positief effect op kleine en middelgrote ondernemingen (KMOs), die vaak moeite hebben met de traditionele belastingregels. Door de belasting op economische activiteiten te baseren, kunnen KMOs zich meer richten op hun kernactiviteiten en innovatie.
Hoe werkt het VIVA-systeem precies?
Het VIVA-systeem is gebaseerd op drie pijlers: de verkoopwaarde, de productiewaarde en de investeringswaarde. Voor elke activiteit die een bedrijf uitvoert, wordt een belastingheffing berekend op basis van de totale economische activiteit. Bijvoorbeeld, een bedrijf dat producten verkoopt, wordt belast op de totale verkoopwaarde, terwijl een bedrijf dat investeert in nieuwe technologieën wordt belast op de investeringswaarde. Dit systeem zorgt ervoor dat bedrijven die meer groeien en investeren, ook meer belasting betalen, wat een motiverende factor is voor bedrijven om te groeien en te innoveren.
Een voorbeeld van een bedrijf dat profiteert van het VIVA-systeem is de biotechnologie-sector. In Vlaanderen zijn er verschillende biotechbedrijven die gebruikmaken van dit systeem. Zo heeft onder andere het bedrijf Vlaamse Biotech Company in 2022 een VIVA-belasting van ongeveer 1,2 miljoen euro betaald op basis van hun investeringen in onderzoek en ontwikkeling. Dit heeft niet alleen bijgedragen aan hun groei, maar ook aan de innovatie in de Vlaamse biotechnologie-industrie.
De economische voordelen en uitdagingen
- In 2021 bedroeg het totale VIVA-belastinginkomen ruim 3,5 miljard euro, wat 11 procent van het totale belastinginkomen van de Vlaamse overheid uitmaakte.
- Het VIVA-systeem heeft geleid tot een stijging van de investeringen in Vlaanderen met bijna 15 procent sinds de invoering van het systeem in 1999.
- Bedrijven die VIVA gebruiken, hebben gemiddeld een 10 procent hogere groeisnelheid dan bedrijven die gebruikmaken van traditionele belastingregels.
- De Vlaamse overheid heeft in 2022 meer dan 120.000 bedrijven ingeschreven bij het VIVA-systeem, wat ongeveer 60 procent van alle bedrijven in Vlaanderen vertegenwoordigt.
- Het systeem heeft een positief effect op de werkgelegenheid, met een stijging van ongeveer 20.000 banen sinds de invoering van VIVA in 1999.
Toch zijn er ook enkele uitdagingen verbonden aan het VIVA-systeem. Een van de grootste problemen is de complexiteit van het systeem. Bedrijven moeten nauwkeurig hun economische activiteiten registreren en rapporteren, wat voor veel kleine bedrijven een overlast kan zijn. Daarnaast zijn er regelmatig aanpassingen nodig om het systeem te blijven optimaliseren en aan te passen aan nieuwe economische omstandigheden. De Vlaamse overheid werkt hier aan, maar het is een voortdurende uitdaging om het systeem zo eenvoudig en effectief mogelijk te houden.
Een ander punt van aandacht is de internationale vergelijking. Hoewel VIVA een van de meest geavanceerde belastingmodellen is in Europa, is het niet altijd even transparant voor buitenlandse investeerders. Dit kan een obstakel zijn voor internationale bedrijven die in Vlaanderen willen investeren. kijk hier voor meer informatie over hoe VIVA het internationale investeringsklimaat in Vlaanderen kan verbeteren.
Toekomstperspectieven
De toekomst van het VIVA-systeem lijkt belovend. Met de komst van nieuwe technologieën, zoals kunstmatige intelligentie en blockchain, kunnen bedrijven hun economische activiteiten nog efficiënter registreren en rapporteren. Dit zou niet alleen de belastingadministratie vergemakkelijken, maar ook de belastingheffing zelf kunnen optimaliseren. De Vlaamse overheid ziet hierin een grote kans om het VIVA-systeem verder te versterken en te moderniseren.
Bovendien wordt er gewerkt aan een verdere harmonisering van het VIVA-systeem met andere Europese belastingmodellen. Dit kan helpen om de internationale concurrentiepositie van Vlaanderen te versterken en te zorgen dat bedrijven in Vlaanderen een eerlijke en stimulerende belastingomgeving vinden.